35 yaş ve üzeri gebe kalan anne adaylarına ileri yaş gebeliği adı verilir. Gebe kalmak isteyen anne adaylarının 40 yaş üstünde ise yaptırması gereken tetkikleri aksatmaması gereklidir. 40 yaşından sonra gebe kalma olasılığı %50 oranında düşüyor. Bu yaşlarda gebe kalmak isteyen anne adayları sağlık durumunu gözden geçirerek genel bir doktor kontrolünden geçmelidir gebe kalmadan önce. 40 yaş üstü gebeliklerde kromozom anomalli bebek dünyaya getirme korkusu yaşanır. 40 yaş üstü hamileliklerde anne adaylarında bazı hastalıklar ortaya çıkabilir.

Bu hastalıklardan en sık şeker ve hipertansiyon hastalığı görülür. Diyabet yaşı ilerleyen insanlarda biraz daha fazla risk olmaya başlar ve özellikle Tip 2 diyabet gebeliklerde yaşandığı zaman istenmeyen bazı durumlar meydana çıkarır. Gebelik zehirlenmesi diyabetik anne adaylarında ortaya çıkmaktadır. Anne gebeliğinde diyabet ile karşılaştığı zaman yeni doğan bebekde de huzursuzluk yaşanabilir. Gebelikle birlikte gelen bir diğer hastalık da yüksek tansiyondur. Tansiyon hastası olmayan bir kişi gebelik sürecinde yüksek tansiyonla karşılaşabilir. Gebelikte karşılaşılabilecek en riskli durumlardan birisidir. Ani bebek ölümüne, plasentanın erken ayrılmasına, bebek ve annenin hayatını tehlikeye atacak sonuçlar çıkarabilir. İleriki yaşlarda olan gebe anne adayının takibi aksatılmadan detaylı olarak yapılmalıdır.
Gebelik planınız herhangi bir nedenden dolayı ileri yaş dönemine kaldı veya istenmeden gelişen gebeliklerde anne adayının yaşamı ve bebeğin yaşamını tehlikeye atmamak için yapılacak her tahlil ve teşhis oldukça önemlidir. İleri yaş gebeliğinde hiçbir test atlanmadan yapılmalıdır. Kilo problemi yaşayan ve fazla kiloları olan kişilerin zayıfladıktan sonra gebe kalmaları önerilir veya gebelik sürecinde sadece doktorun vereceği kilolu gebe kadınlar için diyet vermelidir. 20’li yaşlarda bir anne adayının 40’lı yaşlarda bir anne adayına göre bebeğine bağlılığı daha azdır. 40’lı yaşlarda gebe kalan anne adaylarının gebeliği oldukça riskli olsada anne adayları bebeğine bağlıdır ve her koşulda onu kucağına almak ister.

Lohusalık dönemi doğumdan sonra ilk 6 hafta yani yaklaşık 40 güne tekabül eden dönemdir. Normal ve sezaryenli doğumdan yaklaşık bir hafta sonra dikişler kontrol edilir. Normal doğumda dikiş kendiliğinden düştüğü için dikiş alınmaz. Bebek için de aynı şekilde 5-7 gün içinde bebeğin kontrole götürülmesi gereklidir.

Lohusalık döneminde anne vücudunda ne gibi değişiklikler olur ?

• Lochia (Loşi ) Doğum sonrası kanamaya verilen isimdir. Önce kırmızı, sonra sarı ve daha sonra beyaz akıntı oluşur. İlk üç gün kırmızı, 4-5 gün sarı ve pembemsi ve 7-8 gün ise beyaz renkli kanama olur. İç çamaşırı ve petler akıntı nedeniyle sürekli kirlenebilir ve sık sık değiştirilmesi gerekir. Her tuvalet ihtiyacından sonra antiseptik bir solisyon ile önden arkaya doğru genital bölgenin temizliği yapılmalıdır.
• Doğumdan sonra rahim 2 hafta sonra elle karına dokunulduğu zaman hissedilmez ve 6 hafta içerisinde rahim tamamen küçülerek eski halini alır.
• Doğumdan hemen sonra hormonların etkisiyle memelerden süt salgılanır. Süt ilk üç gün az gelir ve bebek memeyi emdikçe bu süt miktarı artar.

• Annenin hamilelik boyunca aldığı kilolar doğum sonrasında gider ve vücut kısa zaman sonra eski haline döner.
• Vücuttaki şişlik ve ödemler azalarak zamanla yok olur.
• Bacaklarda oluşan kramp ve ellerdeki uyuşmalar geçer.
Lohusalık döneminde annede hangi şikayetlerle karşılaşabiliriz ?
• En sık rastlanan şikayetlerden birisi meme başında oluşan çatlak ve yaralardır.
• Bazı hastalarda aşırı ve uzun süren kanamalar olabilir. Böyle bir durumla karşılaşıldığında mutlaka doktora gidilmesi gerekir.
• Doğumdan sonra en çok karşımıza çıkan sorunlardan bir tanesi de idrar yolu enfeksiyonlarıdır. İdrar yapma esnasında ağrı ve yanma olur.
• Rahim içerisinde oluşan Endometrit adı verilen enfeksiyon ise nadiren karşımıza çıkmaktadır. Bu enfeksiyonun belirtileri halsizlik, ateş ve kötü kokulu akıntı gibi belirtilerdir ve antibiyotik tedavisi uygulanır.
• Bir diğer sorunlardan birisi ise sık görülmemekle birlikte depresyondur. Anne sık sık nedenini bilmeden ağlar. Genelde kendiliğinden düzelen geçici depresyon adı verilen bu durum doğum sonrasındaki hormonal değişikliklerden dolayı oluşur. Çevresindekilerin anneye güven vermeleri ve destek olmaları gereklidir. Eğer anne adayı gebelik döneminde eğitim alırsa bu gibi ruhsal problemler önlenebilmektedir.
• Normal doğum sonrasında dikiş yerlerinde ağrı olabilmekte ve 1 yada 2 hafta içerisinde geçer. Bu 1-2 hafta süresince antiseptik solüsyon ile önden arkaya olacak şekilde dikiş yerleri temizlenmelidir.
• Sezaryen doğum sonrasında ise ağrının dışında dikiş yerlerinde uyuşukluk ve hissedememe gibi durumlarda olabilmektedir. Ve 1 hafta 10 gün içinde ağrıda azalma olup rahatlayacaklardır. Uyuşukluk ve hissedememe ise daha uzun bir zaman sonra düzelecektir.

Doğumdan sonra cinsel ilişkiye ne zaman girilebilir?

Her iki doğum sonrasında da 6 hafta sonra doktor kontrolünden sonra eğer doktor herhangi bir sakınca görmezse cinsel ilişkiye girilebilir.

Doğum sonrasında ne zaman banyo (duş) yapılmaya başlanır?

Normal doğumdan sonra anne istediği zaman banyosunu yapabilir ve duşunu alabilir. Sezaryen doğumda ise üç gün genelde banyo yapılması tavsiye edilmez. Fakat üç günden sonra dikiş yerine zarar vermemek koşulu ile banyo yapılabilir. Su ve sabunun temasında bir sakınca olmaz. Doktor izin verirse eğer dikiş yerine su geçirmeyen bantlar yapıştırılarak üç gün beklemeye gerek kalmadan da banyo yapılabilir.

İster sezaryen olsun ister normal doğum dikiş yerinin enfeksiyon kapmaması için doğum sonrasında verilen ilaçları doğru şekilde kullanmaları gerekir. Doktorun söylediği tarihte kontrol gününüzü aksatmadan gitmeniz gerekmektedir.
Doğumdan sonra anne göğüslerinin ve eğer varsa dikişlerinin bakımını yapmalıdır.

Doğum yapan annenin “İlk 6 ay sadece anne sütü verilmelidir. ” kuralına uyarak emzirmenin anneye ve bebeğe ne gibi faydaları olduğunu bilmesi gerekir. Her emziren anne iyi beslenmeli ve yanlış beslenmemeye dikkat etmelidir.
Doktor doğumdan sonra ortalama 40 gün sonra kontrol ettiği zaman eğer bir mahzur görmezse cinsel ilişkiye başlanabilir.

Doğum sonrasında emziren annede adet düzensizliği olması normal olup bazen bu süre 1 seneyi de geçebilmektedir. Böyle durumlar genelde emzirme bittiği zaman düzelme göstermektedir. Emzirme gebelikten korumadığı için adet görmeseniz bile hamile kalabilirsiniz.Bu duruma maruz kalmamak için önleminizi alarak korunmalısınız.

DOĞUM SONRASI DİYET, ZAYIFLAMA VE EGZERSİZ

Her anne adayı hamilelik süresince mutlaka az yada çok kilo almaktadır. Bu kiloların annenin hamilelik öncesindeki kilosuna ve vücut yapısına orantılı ve düzenli bir şekilde alınması gerekir. Bu yüzden hamilelik süresince anne adaylarının doğru ve dengeli beslenme kurallarına uyarak doktorunun önerdiği şekilde beslenmeye ve alması gerekenden fazla kilo almamaya dikkat etmeleri gerekir. Hamilelik döneminde fazla kilo alan anne adaylarının doğumdan sonra bu kiloları vermesi zordur ve uzun bir zaman alabilir. Hamilelikte 9-15 kilo arasında kilo alınması normal olup eğer anne adayı zayıfsa daha fazla almasında da sakınca yoktur. Doğumdan sonraki ilk hafta bebeğin kilosu, suyunun ağırlığı ve birazda annenin aldığı kilodan en az 5 kilo kaybedebilir.
Hamilelik döneminde uygun miktarda kilo almak ve dengeli beslenmek doğumdan sonra kilo vermenin püf noktalarından biridir. Hamilelik boyunca aşırı kilo almamaya dikkat edilirse, düzenli ve sağlıklı beslenilirse hamilelik sonrasında kilo verilmesi daha kolay olur. Hamilelik döneminde yapılan egzersizlerde annenin vücut şeklini korur, hamilelik döneminde uygun kilo almasını ve doğumdan sonra rahat kilo vermesini sağlar.
Doğum sonrasında anne bebeğini doğru ve düzenli emzirmesi de kilo vermesini sağlayacaktır. Çünkü emziren anne bebeğini düzenli ve sık emzirirse günde en az 500 ml süt verir ve bu da annenin yaklaşık 500 kalori yakmasını sağlar. Bebek emziriyorum diye fazla yemek yerine uygun miktarda doğru beslenmeyi tercih etmelidirler. Fazla sıvı almanın ve fazla yemenin sütü çoğaltmada etkisi olmadığı gibi annenin fazla kilo almasına neden olacaktır.
Her annenin doğum sonrasında yapması gereken; dengeli ve sağlıklı beslenmeyle hamilelik esnasında aldıkları kiloları yavaş yavaş vererek tahmini 6 ile 8 ay sonrasında istedikleri forma kavuşmalarıdır. Doğrusu bu şekildedir ve hiçbir zaman hızlı ve aşırı kilo verilmesi önerilmemektedir.
Doğum sonrasında dengeli ve doğru beslenmek için nelere dikkat edilmesi gerekir:
• Hamur işlerinden ve tatlılardan uzak durun yada çok az tüketin.
• Kuruyemiş tüketimini azaltın.
• Çok uzun süre aç kalıp sonrasında fazla yemek asla yemeyin. Aç kalmak yerine sık sık ama az miktarda yemek yemeye dikkat edin.
• Ekmek yemek isterseniz de az miktarda tüketmeniz de fayda vardır.
• Yağlı gıdalar tüketmeyin.
• Fastfood yiyecekler tüketmeyin. (Hamburger, pizza..gibi )
• Sebze yemeklerinden bolca tüketin.
• Fazla meyve tüketimine dikkat edin.
• Suyu bol için.
Doğum sonrasında egzersiz
Doğum sonrasında sadece dengeli beslenerek de kilo verilebilir fakat egzersiz ile hem kilo verilebilir hem de hamilelik döneminde bozulan vücudumuzun düzelmesini, daha sıkı ve güçlü bir vücuda sahip olmamızı sağlayacak olması nedeniyle egzersiz yapılması gereklidir.

Normal doğum sonrasında fazla dikiş olması nedeniyle ağrılar olabilir. Kendinizi iyi hissetmek koşulu ile ortalama 1 hafta sonra ağrılar geçince egzersize başlanabilir. Sezaryen doğum sonrasında ise doktor kontrollerine ve kendinizi iyi hissetmenize bağlı olarak ortalama 1 ay sonra egzersiz yapılabilmektedir.

Egzersizi yemekten sonra hemen yapmak yerine 1-2 saat bekledikten sonra yapmak daha doğru olacaktır. Hamilelikte de önerildiği gibi en kolay egzersiz yürüyüş yapmaktır. Günlük olarak yapılan yarım saat yürüyüş yeterli olacaktır. Karın kaslarını güçlendirmek ve sıkılaştırmak için ise günde 1 kere yapabileceğiniz mekik çekme hareketinin faydasını da göreceksiniz. Kol, bacak ve sırt bölgesi için olan egzersizlerde yapabilirsiniz. Doğum sonrasında vücudun eski haline dönmesi açısından en önemli bölgeler karın ve bel bölgeleridir. Hafif tempoda her gün yada iki günde bir koşmakta karın bölgesi ve vücudun forma girmesini sağlayacaktır. Tercihe göre ister dışarı da ister ise koşu bandında da koşu yapılabilir. Yüzme ise doğum sonrasında en faydalı ve uygun sporlardan bir tanesidir.

Karnınızı forma sokmak için kullanılan korsenin ise faydası da zararı da yoktur. Fakat uzun süre ve 2-3 saatten fazla kullanılmamalıdır. Bu kurallara sadece hamileler, doğum yapan annelerin değil herkesin sağlıklı yaşamak için uyması gerekmektedir. Bütün bunlara rağmen normal kilonuza gelemiyor ve kilo alıyor yada sağlık sorunlarınız (şeker hastalığı, yüksek tansiyon.. gibi ) varsa doktora ve iyi bir diyetisyene danışmadan egzersiz ve diyet yapmayınız.

Normal doğum sonrasında genelde doğumdan en geç 24 saat sonra taburcu olurlar. Ve sonrasında annenin lohusalık döneminde bebeği ve kendisi için bazı hususlara dikkat etmesi gerekmektedir.
Normal doğum yapanların dikkat etmesi gereken bazı konular :
• Normal doğum sonrasında dikişler varsa bu dikişlerin bakımı ve temizliği ihmal edilmeden yapılmalıdır. Dikişsiz doğum yapanların vajinaya pansuman ya da kişisel bakım yapması gerekmez.
• İlk 6 ay bebeğe sadece anne sütü verilmelidir. Emzirmenin bebeğe de anneye de çok faydası vardır.
• Normal doğum yapanların taburcu olduktan sonra doktorun verdiği ilaçları mutlaka kullanması gerekir. İlaçların süte geçip bebeğe zarar vereceğini düşünmemelidirler.
• Fırsat buldukça dinlenmeli ve uyumalıdırlar.
• Doğum sonrasında kısa sürede iyileşir ve normal hayatlarına dönebilirler.Bu sayede doğum sonrasında spor ve egzersize erken başlarlar. Bu da annenin hamile kalmadan önceki haline ve kilosuna çabuk dönmesini sağlar.
• Doğum sonrasında kanama ortalama bir ay azalarak devam eder. Bu kanamaya ped dışında tampon gibi şeyler kullanılmamalıdır.
• Normal doğum yapanlarda annenin ve varsa dikiş bölgesinin durumuna göre cinsel ilişkiye yaklaşık 1 ay sonra başlanabilir.
• Normal doğumdan sonra karın bölgesi şişliğini eski haline getirmek için en doğru tercih egzersiz, aşırı ve zararlı besinlerle beslenmemektir. Bu bölgeye düzeltmek için korse, krem ve ilaç gibi ürünler kullanılmasının faydası yoktur ve önerilmemektedir. Annenin düzenli beslenmesi ve düzenli egzersiz yapması karın bölgesinin hızla düzelmesini sağlayacaktır.
• Annenin; bebeğin aşılarını, kontrollerini ve tahlillerini takip ederek aksatmadan yaptırması gerekir.
• Mutsuzluk, karamsarlık, kendini değersiz hissetme, nedensiz ağlama nöbetleri gibi duygular depresyon belirtileri olduğu için vakit kaybetmeden doktorunuza başvurmanız gerekir.
• Normal doğum yaparak taburcu olan annelerin doktorunun belirttiği tarihte kontrollerini mutlaka yaptırmaları gerekmektedir. Bu tarih genelde doğumdan bir hafta sonradır. Doktor varsa dikişlerin iyileşip iyileşmediğine, kanama ve rahimle ilgili herhangi bir sorun olup olmadığına, emzirme ve memelerle ilgili sorun var mı diye kontrollerini yapar.
• Epizyotomi ( Doğum kesişi ) ile atılan dikişler kendiliğinden eriyen dikiş malzemesi kullanılarak atılır. Bu yüzden dikişler alınmaz ve kendiliğinden kaybolur. Doktor aksini söylemedikçe bu durum böyledir.
• Emzirmek hamile kalmayı engellemez. Bu yüzden doktorunuza danışarak size uygun korunma yöntemlerinden biri ile korunmalısınız.
• Normal doğumdan sonra adet olmaya başlaması annenin bebeğini düzenli emzirmesine bağlı olarak 6 ay ile 1 yıl sürebilir. Bebeğini düzenli emzirmeyen anneler ise genelde doğumdan 2-3 ay sonra adet olmaya başlarlar.
• Kanama ve akıntı yaklaşık 1 ay içinde kendiliğinden azalacağı için vajinanın içerisini su ve başka maddelerle asla yıkamaması gerekir.

Anne Adayı Doğumun Gerçekten Başladığını Nasıl Anlar?

Doğumun en sık üç tane başlangıç belirtisi vardır. Bunlardan bir tanesi kasılmaların başlaması. Bu da adet sancısı şeklinde olur. Ama gerçekten doğum sancısı olduğunu anlamak için annelere zaman tutmalarını öneririz. Yani sancıların sıklığı artar 2-3 dakikada bir olur, ritmik olmaya başlarsa bunlar gerçek doğum sancılarıdır. Ya da annenin su kesesi açılabilir ve suları gelebilir. Bunu zaten anne adayı anlayacaktır. Ya da halk arasında nişane gelmesi diye tanımlanan rahim ağzındaki mukoza tıkacının atılması şeklinde pembe bir kanama gelir. Bu da doğumun başlangıç belirtilerinden biridir. Her nişane geldikten sonra 24 saat içinde doğum başlamaz. Ama yinede mutlaka muayene gerekecektir. Bebeğin hareketleri de bizim için çok önemli. Eğer anne, bebek hareketlerini gebeliğin son haftalarında hissetmiyorsa derhal doktora başvurması gerekir.

Doğum İçin Başvurulduğunda Hastanede Yapılacak Olan İlk İncelemeler Nelerdir?

Bir anne adayı hastaneye doğum için ilk başvurduğunda ilk yapılacak şey bebeğin kalp atışlarının dinlemesi ve bebeğin sağ olduğunun teyit edilmesidir. Eğer bebeğin kalp atışları iyiyse normal doğum planlayan bir gebede öncelikle vajinal bir muayane yaparız. Vajinal muayenede rahim ağzının açıklığına, incelmesine, kısalmasına bakar doğumun hangi aşamada olduğunu anlarız. Daha sonrasında bir NST’ye bağlar daha uzun süreli bebeğin iyilik halini değerlendiririz. Bazen eğer vaktimiz var ise daha doğumun başındaysak ultrason ile de bebeği değerlendirir daha sonra da yatış işlemlerini yaparız.

Anne Adayları Doğum Korkusunu Nasıl Yenebilir?

Korku; bir belirsizlik karşısında algılanan bir tehdit hissidir. Beden korkuları tehlike gibi algılar ve tehlike anında hiçbir memeli hayvan doğum yapamaz. Tehlikenin geçmesini bekler, kendine güvenli bir yer bulur ve ondan sonra doğurur. Bu insanlar için de böyledir. Eğer kadının bilinç altında doğumla ilgili korkuları varsa, doğumla ilgili negatif hikayeler duyduysa ve kendi doğumuyla ilgili bilinçaltında birtakım izler varsa o zaman kendisi de doğuma korkuyla yaklaşacaktır. Bu korku doğurma eyleminin ilerlemesini durduracak ya da yavaşlatacaktır. Doğal olarak doğurmaya hazırlık eğitimlerinde öğretilen ağrıyla başa çıkma teknikleri burada çok işe yarar. Çünkü doğuma karşı korkunun en önemli sebebi kasılmalar esnasında hissedilecek ağrıya olan korkudur. O ağrının şiddetini yaşamayan tahmin edemez gibi düşünür kadınlar. Halbuki her kadın ağrıyı çok daha farklı yaşar. Ve eğer korkmaz ise bu ağrıyı çok daha hafif yaşayabilir.