Yüksek Tansiyon İle Beslenme Arasında Nasıl Bir İlişki Vardır?

Yüksek tansiyon ve beslenme arasında çok net ve direkt bir ilişki vardır. Öncelikle eğer tükettiğinizden fazla kalori alıyorsanız, mutlaka kilo alırsınız ve kilo aldığınız zaman da kan basıncı değerleri yavaş yavaş yükselmeye başlar. Kilo üzerinden olan etkisi haricinde beslenme içeriğinin kan basıncıyla çok yakın ilişkisi vardır. Yeşil sebze ve meyvelerden, dolayısıyla potasyumdan zengin bir beslenme içeriğinde kan basıncı daha düşük oluyor. Hayvansal gıdalar, donmuş yağlar ne kadar fazla ise diyetimizde kan basıncındaki yükselme eğilimi daha fazla oluyor. Hayvansal gıdalar denildiğinde sadece et kısmı kastedilmemektedir. Peynir grupları, tam yağlı süt ürünleri, yoğurt bu grupta yer alır. Bunları fazla tüketen bireylerde de kan basıncı yükselme eğiliminde oluyor. Son zamanlardaki karbonhidrat tüketimindeki artışla kan basıncı arasında bir ilişki olduğu gözlemlenmeye başlanmıştır. Tabii tuz burada parantez açılması gereken bir noktadır.

sağlıklı bireylerde önerilen günlük tuz tüketim miktarı beş gram civarındadır. Tansiyon yüksekliği olanlarda tansiyonu kontrol altına alabilmek için, bu üç gram, hatta iki gram bile olabilir. Toplumumuzda ortalama kişi başına düşen günlük tuz tüketimi, on sekiz gram civarında, pek çok sanayileşmiş batı ülkesinin bile üzerinde olduğumuzu söyleyebiliriz bu rakamla. Büyük hatta korkunç denebilecek bir fark söz konusu. Tuz tüketimi derken tuzluk kullanma alışkanlığından söz etmek gerekir. Çoğumuz daha yemeğin tadına bakmadan tuz atabiliyoruz, bu çok yanlış bir alışkanlık. İkincisi yemekleri pişirirken kullandığımız tuz miktarına da dikkat etmek gerekir. Üçüncüsü turşu, tuzlu peynir, tuzlu zeytin, salamura gıdaları da sık tüketen bireylerde tansiyonun hızlı bir biçimde yükseldiği görülmektedir.

Murat Bey: Sayın hocam, 56 yaşındayım, sporu ve yürümeyi seven daha önceleri 25 yıl amatör olarak futbol oynamış biriyim.bende 2-3 aydır ayda bir olmak üzere yürüyüşten sonra dinlendiğimde, en son sabah saat 9.00′ da yürüyüşe çıktığımda 1 mayıs 2013 günü havanın çok sıcak olmasındanmı nedir eve 300-400 metre kala baş dönmesi göz kararması aşırı halsizlik gibi durum meydana geldi yere uzandım dinlendim doktor arkadaşımı çağırdım geldi tansiyona bağlı dedi.1,5 ay öncede aynı şekilde yürüyüşten sonra evimizin önünde yeşil alanda hareket yaparken aynı durum meydana geldi.akabinde ertesi gün kardiyoloji doktoruna gittim tüm testler (EKG-Efor-Ultrason ve kan tahlili) yapıldı sonuçlar normal çıktı.daha sonra Samsun 19 Mayıs Tıp Fakültesinde kalp sindigrafisi yapıldı ordada herşeyin normal olduğu bildirildi.Nöroloji doktorunada gittim tetkikler yapıldı bir şeyimin olmadığı psikolojik olabileceğini ……… verdi şimdi onu kullanıyorum, acaba benim bu şikayetlerimin sebebini öğrenebilirmiyim bilgilendirirseniz çok mutlu olacağım şimdiden teşekkür ederim.

Deniz: iyi günler hocam. dün babam amcamı doktora götürdü. orda halsizleşti göz kapakları ağırlaştı. tansiyonunu öldürdük 24/14 çıktı doktor bey beyin kanaması geçirecekmişin felan dedi. en sonunda 17 ye düşürmeyi başardılar. bu tansiyon çok tehlikeli bir şey mi hocam sizin bilgilerinize ihtiyacım var korkuyorum. babam için nelerden kaçınmalıyız neler yememeli beni aydınlatırsanız çok mutlu olurum hocam. allahım herkeze sağlık sıhat versinn.

Gülten: Selamlar .Benim büyük tansiyonum 140 ve üzerine çıksada kendiliğinden düşüyor ,çıkıyor tekrar düşüyor fakat küçük tansiyonum çok sık 88-90-92-94 gibi ,daha aşağı rakamlara nadir düşüyor. Büyük ihtimal stresle alakalı olduğu söylendi. … ilacını kullandım çok iyi düşürdü (110-150/75-80 gibi)fakat baş dönmesi de yapıyor acaba düşük mü geliyor .Sabahları ölçtüğümüzde 130/88 gibi alıyoruz…Benim sorum şu yukarıda yazdığım tansiyon sonuçlarıma göre ilaç kullanmalı mıyım? Başka bir hastalığım yok , kilo normal.Teşekkürler

 İkincisi ise; iç kulakla ilgili nedenlerde vardır. İç kulakta sıvı toplanması ya da denge kanallarındaki kristallerin oynamasından kaynaklanan bazı hastalıklar olabilir. Bu hastalıklar baş dönmesinin nedenleri arasına girer.

Üçüncü büyük grupta yer alan çevresel sinirlerin rahatsızlıklarında olan baş dönmesi ve denge bozukluğu hisleridir. Bunlarda daha çok denge bozukluğuyla karşılaşıyoruz. Çünkü; çevresel sinirler bacaklarımızdaki, gövdemizdeki sinirler bizim denge hissimizi, denge duyumuzu beyinciğe ve beyin sapına taşıyan sinirlerdir. Bu sinirler hastalanınca dengeyle ilgili bilgiler beyin sapına ve beyinciğe gidemedikleri için hastalarda denge bozukluğu hissi ortaya çıkar. Özetlememiz  gerekirse beyin sapı ve beyincik dediğimiz merkezdeki bu bölgeleri etkileyen hastalıklar, iç kulağı etkileyen ve çevresel sinirleri etkileyen hastalıklar baş dönmesi ve denge bozukluğu hissini ortaya çıkarır.

Baş Dönmesi Nedenleri?

Baş dönmesi sıklıkla karşılaştığımız hemen hepimizde olan bir rahatsızlıktır. Hemen hemen birbirimize söylediğimiz ‘’Bir an başım döndü’’ cümlesi kimseyi, tedirgin etmez. Ve bunun uzun süre aç kalmaktan, derin bir üzüntüden yaşandığını veya yorgunluktan olduğunu düşünürüz. Baş dönmesinin de çeşitleri vardır. Etrafımızda bulunan tüm maddelerin eşyaların dönüyormuş gibi olması veya yer yerinden kayıyormuşcasına hissetmek baş dönmesidir.Tıpta bu tür baş dönmesine vertigo denilmektedir. Sersem gibi olma, sarhoşluk hissi,sanki itiliyormuş gibi hissetme gibi benzeri şekillerde tarif edilen baş dönme hareketinin ilk planda olmadığı durumlarda’’ dizziness’’ adı verilen baş dönme tipidir.
Hangi farklı türde olursa olsun baş dönmesi başlı başına bir hastalık değildir. Baş dönmesi farklı bir rahatsızlığın habercisidir. Baş dönmesi anlıkta olabilir , gün içerisinde tekrar tekrar yaşanabilir veya aylarca sürerek yaşam kalitesini tamamen bozabilir. Baş dönmesinin nedenini bulmak için bazı verilerin olması gerekir. Bunlar ne kadar sıklıkla tekrarlandığı.ne kadar süre devam ettiği ve bu dönme esnasında veya sürede beraberinde başka rahatsızlıklar görülüyor mu bilinmesi gerekir.

İç Kulaktan Kaynaklanan Sorunlar

Baş dönmesinin başka bir sebebi yoksa vertigo iç kulaktan kaynaklanan bir sorun olabilir.İç kulak ; vücudumuzun duruşunu,yönünü belirleyerek beynimize doğru sinyaller göndererek pozisyonumuzun dengemizin yönümüzün doğruluğunu kontrol etmemizi sağlar. Yani iç kulaktan kaynaklı bir problem baş dönmesine yol açabilir. Bu rahatsızlık üst solunum yolları enfeksiyonundan kaynaklanır. Stres,sigara bağımlılığı , alkol bağımlılığı gibi durumlar hastalığa yakalanma riskini arttırmaktadır. Labirentit belirtilerinde baş dönmesine kulak ağrısı ve ateş eşlik eder.

Meniere

Meniere hastalığı yaygın görülmemekle birlikte iç kulakta sıvı birikmesidir. Bu rahatsızlık anlık nöbetler şeklinde baş dönmesine yol açar. Bu hastalığın başlıca belirtileri kulaklarda çınlama, kulakta baskı basınç, İşitmede güçlük çekilmesidir.

Meniere hastalığından kaynaklanan baş dönmesi 20 dakika da sürebilir gün boyu sürdüğü de görülür. Bu rahatsızlık sırasında kulaklarda görülen çınlamanın şiddeti zamanla artabilir. İşitme kaybı son derece artarak tamamen duyma yetisinin kaybına neden olur.

Vestibüler Bozukluklar

Tıp dilinde vestibüler adını alan hastalık halk arasında denge siniri olarak tabir edilir, Görevi denge sinyallerinin iç kulaktan geçerek beyne iletilmesini sağlamaktır. Eğer bu düzende de bir bozukluk oluşursa bu da baş dönmesine neden olabilmektedir. Örneğin viral enfeksiyon gibi durumlarda bu sinirde oluşabilecek rahatsızlık veya yine bu sinire baskı,basınç oluşturacak tümör gibi ciddi durumlarda da baş dönmesi oluşur.

Migren

Günlük işlerimizi bile yapamayacak şiddette yaşam kalitesi düşüren bir baş ağrısıdır. Başın herhangi bir yanında genelde ön kısmında olmakla birlikte sanki zonklama gibi gelen bir ağrıdır. Şiddetli baş ağrısına mide bulantısı, kusma veya baş dönmesi de eşlik edebilir. Vertigonun sebeplerinden birsinin de migren olduğu belirtilir.
Kronik Oitis Media (KOM)
Orta kulak iltihabının uzun süreli devam etmesi kornikleşmesine neden olur. İşte bu kronikleşen orta kulak iltihabına kronik oitis media da denmektedir. Hlak arasında müzminleşen orta kulak da denir. KOM baş dönmesi yapmakla birlikte kulakta akıntıya ve ağrıya da neden olur. Ayrıca işitme kaybının nedenlerinden biridir.

İlaçlar Baş Dönmesi Yapar mı?

Başka hastalıkların tedavisi için kullanılan ilaçlar da yan etki olarak baş dönmesi yapabilir. Sürekli ve düzenli olarak kullandığınız ilaçlar varsa bunların kullanımdan kaynaklı şiddetli baş dönmesi yaşıyorsanız doktorunuza bu şikayeti dile getirmeniz gerekir. Bazı ilaçlar baş dönmesine neden olur. Bunlardan başlıcaları aspirin,aminolikosit gurubundan olan antibiyotikler veya idrar söktürücüler de baş dönmesine neden olmaktadır.

Baş Dönmesinin Nadir Görülen Nedenleri

Multipl Skleroz (MS)
Beyinde oluşan urlar
İnme felç veya kriz geçirme
Olarak söylenebilir. sağlıklı günler dilerim..

Travmalar

Vücudumuzda hastalık dışında da meydana gelen sorunlar vardır. Bir iş kazası veya trafik kazası, düşmek gibi sebepler de kafa travmalarına yol açar. Bunlar da iç kulak zedelenmesine yol açarak baş dönmesine neden olur. Çarpma,düşme , başa sert darbe veya trafik kazaları gibi çoğaltabileceğimiz şansız durumlar sonucunda oluşan kafatasında oluşabilecek kırıklar iç kulağa zarar verir.

BPPV ( Bening Paragsismal Pozisyonel Vertigo )

Başımızla belirli hareketler yaptığımızda başı öne arkaya ve ya sağa sola çevirme gibi ani durumlarda anlık belki 1-2 saniye süren bir baş dönmesi yaşanır. Bu baş dönmesi hemen hemen herkeste görülür. BPPV’nin oluşmasını tetikleyen durumlar da mevcuttur. Mesela yatakta yatarken sağa sola dönüş esnasında veya başlarını yukarıya kaldırdıklarında BPPV nin oluştuğunu belirtir. Bunun nedeni içkulakta meydana gelen bir sorundur. Dengemizi sağlamak için iç kulakta kristaller mevcuttur. Bunların oldukları yerden kopmaları, beyninize gönderilen sinyallerde bir karmaşaya neden olur. Bu karmaşaya vücut baş dönmesi olarak tepki verir. Baş dönmesine mide bulantısı ve kusma da eşlik eder.

Labirentit

Baş dönmesinin bir sebebi de virüslerdir. Bu virüsler içkulağa yerleşir ve buranın labirent adı da verilen yerde tahriş ve iltihaplanmasına yol açarak labirentit denilen hastalığa yol açabilir. Labirantit rahatsızlığı da baş dönmesine neden olur.

BAŞKA BİR KAYNAK:

Baş Dönmesini Azaltmak İçin Ne Yapmalıyız?

Baş dönmesini arttıran en önemli nedenlerden bir tanesi baş ve vücudun hareketleridir. Eğer baş ve vücudu fazla hareket ettirmezsek baş dönmesi hissini en azından azaltabiliriz. Çünkü baş dönmesi hastalığının en çok gözlenen nedenlerinden bir tanesi de denge kanallarındaki kristallerin oynamasıdır. Bu hastalığın en temel başlangıcı; başın hareketleri ve gövdenin hareketleriyle ortaya çıkar. Örneğin; sabah yataktan kalkar kalmaz çok şiddetli başınız döner. Biraz bekleyip sabit durup karşıya bakarsanız 15-20 sonra saniye başınız döner. Başınızı öne eğdiğinizde ya da banyoya gidip yüzünüzü tekrar yıkadığınızda yeniden başlar. Hastalar bu durumu hemen fark ederler. Başlarını çok fazla hareket ettirmeden robot gibi doktora gitmeyi tercih ederler. Bu bir tedavi değildir ancak o anda baş dönmesinin tekrar etmesini önlemek için uygulayacağınız basit bir yöntemdir. Doktora gidene kadar pozisyonu sabitlemek baş dönmesinin tekrarını (kristallere bağlıysa) engellemek mümkündür.

]]> https://www.xn--kadn-nza.net/bas-donmesi/feed/ 0 https://www.xn--kadn-nza.net/dolasim-bozuklugu/ https://www.xn--kadn-nza.net/dolasim-bozuklugu/#respond Tue, 23 Oct 2018 16:24:25 +0000 https://www.xn--kadn-nza.net/?p=16147 Dolaşım Sistemi Nedir?

Oksijen ve besinlerin kan yoluyla tüm vücuda ulaşmasını sağlayan sistemdir. Oksijeni tüm hücrelere ulaştırmasının yanı sıra, hücrelerde oluşan karbondioksit ve tüm zararlı maddeleri arındırarak vücuttan atılmasını ve kalbin düzenli kan pompalamasını sağlar.

Dolaşım Bozukluğu Sebepleri

Kötü bir genetik miras olabildiği gibi, düzensiz ve yanlış beslenme alışkanlığı, aşırı kilo alımı, hamilelik, sigara ve alkol kullanımı, hareketsizlik, stres, yanlış ayakkabı kullanımı, yanlış kıyafet seçimi gibi faktörler işlevsel kan dolaşımı bozukluklarında büyük rol oynar. Alınacak bazı ufak önlemler doğrultusunda hastalığın seyrini yavaşlatabilir hatta durdurabilirsiniz.

Dolaşım Bozukluğu Belirtileri

Halsizlik, yorgunluk hissi, saç dökülmesi, düşük tansiyon, baş dönmesi, düzensiz kalp atışı, el ve ayaklarda kaşıntı, ciltte pullanma ve ciltte döküntü, el ve ayaklarda sürekliliği olan üşüme hissi, ısınmama durumu, ayaklar ve bacak bölgesindeki şişlik, ödem ve belirginleşen yeşil renkteki damarlar (varis oluşumu) başlıca belirtiler arasında yer alır.

Kan Dolaşımını Hızlandırmak İçin Yapılması Gerekenler

Düzenli beslenme ve düzenli yapılacak egzersizler kan dolaşımınızın hızlandırılmasına yardımcı olur. Nefes egzersizleri yapmak vücuttaki oksijen miktarını arttırmaya yardımcı olacağı gibi özellikle kol ve bacaklara yapılacak rutin masajlar kasları serbest bırakarak vücuttaki kanın kalbe doğru yükselmesine ve kan dolaşımının hızlanmasına yardımcı olur. Dar kıyafetler kan akışını yavaşlattığı için her zaman bol kıyafetler tercih edilmeli sıkı çoraplar, korse ve dar kemerlerden mümkün oldukça kaçınılmalıdır. Aralıklı olarak ayakları kalp hizasının üzerinde kalacak şekilde dinlendirmekte kan dolaşımını hızlandırmakta bizlere yardımcı olacaktır. Mümkün oldukça hamam, sauna gibi mekanlardan kaçınmalı ve orta sıcaklıkta su ile duş alınmalıdır. Aşırı sıcak damarları genişlettiği için tıkalı olan damarın içinde bulunan pıhtıyı damardan ayırarak kan dolaşımına karıştırması durumlarda hasta felç geçirebilir veya pıhtı sıçrayacağı her hangi bir organa zarar verebilir. İlerlemiş dolaşım bozukluklarında kandaki pıhtılaşmayı önlemek amacıyla kan sulandırıcı ilaçların yanı sıra kan basıncını dengelemek için uygun basınçlı varis çorapları da doktor tavsiyesi doğrultusunda kullanılabilir.

Varis Nedir?

Toplardamarların kalıcı olarak genişlemesi ya da uzaması durumunda genellikle bacaklarda görülen görüntü bozukluğunu ağrı ile destekleyen, ilerleyen durumlarda ciltte yara ve kanamalara kadar gidebilen, estetik bozukluğun yanı sıra kontrol altına alınmaması durumunda bacaklarda açık yaraların oluşmasına neden olan ciddi hastalıklardan biridir. Tedavinin geciktirilmesi, damarlarda oluşan pıhtıların artması, kangrene kadar gidip uzuv kaybına bile neden olabilir. İlerlemiş varisler ameliyat tedavisini gerektirse de, az ve orta düzeyde yani başlangıç aşamasında olan varisler lazerli estetik tedavisi ve köpük tedavisi (skleroterapi) gibi yöntemlerle estetik bozukluğun minimum düzeye indirilmesi, yok olması ve ağrıların azalması açısından sık kullanılan güvenli yöntemler arasındadır.

Raynaud hastalığı iki şekilde ortaya çıkıyor. Öncelikle premier olarak, yani sadece tek başına bu klinik tabloyla soğuk ve psikolojik stresle, ikincil olarak ortaya çıkan elde ya da kolda renk değişikliği, soğukluk, solukluk hissi ve ağrı yakınması tablosuyla ortaya çıkan ve başka herhangi bir hastalığa dayanmayan raynaud hastalığıdır. İkinci raynaud hastalığı denilen durum ise, sistemik skleroz, sistemik lupus eritematozus, dermatomiyozit, romatoid artrit ve diğer kolojen doku hastalıklarına ya da hastanın kullanmış olduğu ergot alkaloidleri, beta bloker veya görmüş olduğu kanser tedavisi için kullanılan bir takım ajanların sebep olduğu ilaca bağlı tablolarla ortaya çıkan raynaud hastalığıdır. Doktorlar klinikte daha çok birinci raynaud tablosunu görüyorlar. Soğuk ve psikolojik stresle, başka hiçbir sebebe bağlı olmaksızın ortaya çıkan, el ve kollarda üşüme, soğukluk hissi, morarma hissi ve ağrı tablosu, uyuşukluk tablosu ile karşılaşıyorlar.

Raynaud Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir?

Raynaud hastalığının tedavisinde öncelikli olarak birinci aşama hastanın bilinçlendirilmesi ve tedaviye hasta uyumunun sağlanmasıdır. Hastalığın sebebinin soğuk ve strese bağlı olduğunun anlatılması bunun en önemli aşamalarından bir tanesidir. Çünkü hastanın extremitesini soğuğa karşı korumak gerekir. Bu hastanın soğuğa maruz kaldığı zaman, eldiven kullanması, çorap kullanması şeklinde olabileceği gibi, ısıtma yöntemleriyle de hastanın extremitesindeki damar duvarının kasılması engellenebiliyor. Sigara kullanımı azaltıldığında da raynaud hastalığında daha belirgin bir düzelme görülmektedir. Bu şekilde hasta bilincini arttırarak, soğuktan, sigaradan uzak durma gibi yöntemlerle koruyucu tekniklerle hasta şikayetlerinin azalması sağlanabiliyor.

Eğer bu durum çözüme ulaşmaz ise o zaman medikal yaklaşımlar sergileniyor. Bunlar vazospazm, yani damar üzerindeki kasılmayı engelleyici, damar duvarı genişletici tedaviler olabilir. Hem kısa vadede, hem de orta vade de hastanın yakınmalarının azaltılması sağlanabiliyor. Bunun dışında damar içinde yavaşlayan kan akımı pıhtılaşmaya sebep olacağı için antitrombotik ajanlarda bu durumda kullanılabiliyor. Hasta bilinçlendirilmesi ve medikal tedaviye rağmen sonuç alınamayan hastalarda serviko torasik sempatektomi denilen servikal bölgeden kollara uzanan sempatik sinirlerin tahriş edilmesi yöntemi kullanılabilir. Cerrahi bir yöntemdir. Ancak bu yöntem orta vadede etkinliğini kaybedip hastaya yapılan işlemin faydası ortadan kalkıyor. O yüzden seçilmiş hasta gruplarında, hiçbir tedaviye yanıt verilmediyse kullanılması makul görülüyor.

Damar sertliği yol açtığı hastalığa göre eğer periferik damar hastalığına yol açıyorsa bunlarda doppler, anjiyografi gibi boyun damarlarında da aynı şekilde ya da kalp damarlarında öncelikle efor testi sonrasında sintigrafi daha sonra kalp anjiyosu gibi yöntemlerle tespit edilir. Daha çok kesin teşhis anjiyografi ile yapılır.

Damar Sertliği Nasıl Tedavi Edilir?

Damar sertliği denilen hastalığın yol açtığı sonuca göre tedavi yapmak gerekir. Bu basit bir yüksek tansiyon ki damar sertliğinin olduğu hastalarda daha çok tansiyon şeklinde kendini belli eder. Bu kardiyolojinin konusuna girer. Kalp cerrahisi olarak daha çok klinikte görülen damar hastalıklarıdır. Bunlar hem periferik damar hastalıkları ya da koronal kalp hastalıkları şeklinde görülebilir. Periferik damar hastalıklarında en çok bacaklarımızda görülen; yürürken ağrı, istirahat ağrısı, parmakta kangrene kadar giden periferik damar hastalıkları şeklinde görülebilir. Damar kireçlenmesi ya da damar sertliği sonucunda boyun damarını tutan damar hastalıkları olabilir. Bunlarda stent başlangıçta, belli durumlarda yapılabileceği gibi ameliyatta bir seçenektir. Bunlar bypass ameliyatları dediğimiz hem bacak damarlarına hem de boyu damarında bir darlık varsa boyun damarını açma endarterektomi dediğimiz bir yöntemle o darlığı giderme şeklinde ameliyatlar olabilir.

Damar Sertliği Vücudun Hangi Bölgelerinde Görülür?

Damar sertliği dediğimiz süreç damar sertliğinin periferik damarlarda, boyun damarlarında, kalp damarlarında yol açabileceği hastalıklar olarak kendini görür. Bu tutuma göre de eğer periferik damar hastalığıysa bacaklarda yürümekle ağrı, istirahat ağrısı, parmaklarda kangren şeklinde, boyun damarlarını tutuyorsa boyun damarlarında bayılma, felç gibi durumlarla kendini belli edebilir. Böbrek damarlarındaysa yine ilaçlarla tedavi edilemeyen yüksek tansiyon şeklinde kendini belli edebilir. Kalp damarlarındaysa göğüs ağrısı, kalp krizi gibi durumlarla kendini belli edebilir. Bu organların hepsinde damar sertliği görülebilir.

Kalp Ve Damar Hastalıklarına Yol Açan Sebepler Nelerdir?

Kalp damar hastalıklarında öncelikle risk faktörlerini belirlemek gerekir. Bunlar; genetik olarak bizim değiştiremeyeceğimiz yani kalıtsal dediğimiz risk faktörleridir. Bir de değiştirebileceğimiz hayat tarzı, sigara içimi, beslenme, hareket, spor gibi değiştirebileceğimiz risk faktörleri vardır. Bunların Hepsi kalp damar hastalıklarına yol açabilir.