Kusma, bebeklerde genel olarak beslenmeden hemen sonra görülebilen bir durum. Bebekler zaman zaman emzirme veya mamayla beslendikten sonraki birkaç dakika içerisinde kusabilir. Bu sıra dışı durum, ister istemez anneyi endişelendirir. Üstelik ilk çocuk deneyimi yaşayan bir anne için bu durum daha da endişe verici denilebilir. Bu nedenle de “Bebeğin kusması normal mi endişe verici mi” olduğu sorusu oldukça önemlidir.

Bebeklerin kusması hakkında yapılan araştırmalara bakıldığında, bebeklerin yüzde sekseninin doğduktan sonraki ilk üç ay içerisinde en az bir defa olmak üzere kustuğu ve bunun normal bir durum olduğu görülmekte. Kusmanın ciddi bir durum olup olmadığını anlamanın yolu ise, kusmanın şiddeti, zamanı ve miktarının ne kadar olduğuna dikkat etmek.

Hangi Durumlar Normal Kusma Kabul Edilebilir?

Bebekler, ilk birkaç ay içerisinde beslendikten hemen sonra kusabilirler. Bazı bebekler bazen az miktarda kusarken, bazı bebeklerse ağız dolusu miktarlarda kusarlar. Bu kusmanın nedeni yeni doğan bebeklerdeki sfinkter kasının yeterince gelişmemesinden kaynaklanır. Bebeklerde başka yolla atılamayan mukus, kusma yoluyla çıkarılabilmektedir. Üç aylık bebeklerden daha büyük bebeklerde ise, bebeğin süt veya mama ile beslenirken hava yutması, hızlı veya oldukça yavaş beslenmesi, gazı varsa gazın çıkartılmaması gibi durumlar bebeklerin kusmasına yol açabilir.

Bu gibi durumların yanı sıra, bebeklerin kusmasına neden olan bir diğer durumda bebeğin annesi tarafından bilinçli veya bilinçsiz bir şekilde aşırı beslenmesidir. Bu durumda bebek, ihtiyacından fazla olan miktarı kusarak dışarı çıkarır. Bu gibi nedenlerle meydana gelen bir kusma önemsiz kabul edilmektedir çünkü bebeğiniz büyümeye devam ettikçe bu tip kusmalar hafifler ve ortadan kalkar. O nedenle de, öncelikle yukarıda sayılan durumların bebeğinizin kusması ile herhangi bir ilgisi olup olmadığına dikkat etmeniz gerekir.

Sızıntı İle Kusmanın Farkı Nedir?

Bebekler, 6 aydan 12 aya kadar beslendikten hemen sonra yedikleri besinlerin az bir kısmını ağızlarından çıkarabilmekteler. Bu çıkarmalar, az bir miktarda olduğu için normal kabul edilir ve sızıntı olarak adlandırılır. Ancak bu sızıntıların 12. aydan sonra devam etmesi ya da daha fazla olmaya başlaması durumunda mutlaka bir doktora başvurmanız gerekmekte.

Diğer Kusma Nedenleri Nelerdir?

Bebeğinizin kusması, doğumdan sonrası 3. veya 10. günler arasında başlayan reflüden de kaynaklanabilir. Reflü, mide borusunun mideye bağlandığı yerde kasılmada meydana gelen yetersizlikten kaynaklanan bir rahatsızlıktır ve tıp dilindeki adı da “gastroözofagial reflü” dür. Reflü, bebeklerde gitgide azalan ve ortadan kaybolabilen bir rahatsızlıktır. Ayrıca, bebekler beslendikten sonra 25-30 dakika kadar dik tutulursa bu sorundan kaynaklanan kusmanın da kolaylıkla önüne geçebilirler. Bununla birlikte bebeğin kilosuna da oldukça dikkat etmek gerekir. Eğer bebekte kilo alımı yavaşlamışsa, doktora danışmak ve cerrahi müdahaleye hazır olmak gerekli.

Bebeklerdeki kusmanın bir diğer nedeni ise, yemek borusunun mideye bağlanan kısmının doğuştan kapalı olması olabilir. Bu sorunu anlamak için, bebeğin doğduktan hemen sonraki beslenme durumuna dikkat etmek gerekli. Eğer bebek bu doğduktan hemen sonra birkaç defa beslenmiş ve şiddetli bir şekilde kusmaya başlamış ise, bunun nedeni, yemek borusunun uzunun kapalı olmasından dolayı, besinlerin yemek borusunda birikmesinden dolayı bebek kusarken morarır ve nefes darlığı çeker.

Bebeklerin Zorlanarak Kusması

Mide bulantıları, öğürtüler ve fışkırırcasına kusan bir bebeğin farklı sağlık sorunları olmasından şüphelenmek gerekir. Bebeklerin mide bulantısın nedenini anlamak zordur ancak az da olsa bilgi edinmek için ten renginin solu solmadığına, huzursuzluğunun nedenine dikkat edebilirsiniz. Yeni doğan bir bebekte, ilk iki ya da üç gün içerisinde görülen şiddetli bir kusmanın nedeni, sindirim sisteminin herhangi bir yerinde meydana gelen bir tıkanıklıktan kaynaklanabilir.

Sindirim sistemindeki barsak tıkanıklığı, barsak darlığı, barsakların bir kısmının doğuştan olmaması, karın organlarının göğüs içerisine yerleşmesi, mide darlığı (pilor stenozu)gibi sorunlar şiddetli kusma nedeni olabilen oldukça ciddi sorunlardır. Bu nedenle de, acil tıbbi müdahale gerekmektedir. Bunun yanı sıra doğumdan hemen sonra meydana gelebilen kusmaların nedenlerinden bazıları da enfeksiyon, metabolizma rahatsızlıkları, bebeğin doğmadan önce fazla amniyon sıvısı yutması ya da süte alerjisi olması gibi durumlardan kaynaklanabilir.

Bu tür biyolojik nedenlerin yanı sıra, az bir ihtimal de olsa, bebeğin kusmasının nedeni psikolojik nedenlerden de kaynaklanabilir. 0-1 yaş arasında olan bebeklerde uyum sorunu, anne bebek arasındaki bağın sağlıklı oluşmaması veya bebeğe az ilgi göstermesi, annenin gerginliği ve huzursuzluğu bebeğin kusmasına neden olabilir.

Bebeğin Kusmasının Diğer Nedenleri

Buraya kadar sayılanların dışında hastalık gibi diğer nedenler de bebeğinizin kusmasına yol açabilir. Eğer bebeğiniz hastalıktan dolayı kusuyorsa, sadece kusmasını önlemek için tedbir almanız yetersiz olacaktır. Burada dikkatli olmanız gereken diğer bir hususta, bebeğinizin kusmasını önlemek için doktora danışmadan herhangi bir ilaç vermekten kaçınmanız gerektiğidir.

Bebeğiniz Kusarken Ne Yapabilirsiniz?

Şimdiye kadar sayılan nedenlerden dolayı bebeğiniz kusmaya başlamışsa, kusma esnasında yan çevirmek veya yüz üstü yatar pozisyona getirdiğinizde bebeğinizin kusmasını önlemiş olursunuz. Ayrıca kustuktan bir süre sonra bebeğinize katı gıdalar vermemeye de dikkat etmeniz gerekir.

Bebeğiniz kustuktan hemen sonra ise işaret parmağınızı kullanarak ağzının içinde kalan yabancı maddeleri temizlemeniz gerekir. Bunun yanı sıra bebeğiniz günde üç defadan fazla kusuyorsa ve kusmuğunda kan ya da yeşil renkli safra varsa, bunun yanı sıra ateş, öksürük veya enfeksiyon bulguları da varsa, vakit kaybetmeden doktorunuzu aramalısınız.

Bebeğinizin Kusmasını Önlemek İçin Neler Yapabilirsiniz?

Fizyolojik nedenlerden kaynaklanan kusmaları önleyebilmek ya da mümkün olduğunca azaltabilmek için yapabileceklerinizi şu şekilde sıralamak mümkün:
Bebeğinizi yatırarak beslemeyin. Bunun yanı sıra, besledikten hemen sonra da yatırmamaya dikkat edin ve yapabildiğiniz kadar bebeğinizi dik oturtun.
Bebeğinizi şişmanlatmak için çok fazla doyurmayın.
Bebeğiniz mamasını yedikten hemen sonra hoplatıp zıplatmamaya özen gösterin.

Bebeğiniz ağlarken mümkün olduğunca besin vermemeye çalışın çünkü besinlerle beraber havada yutacağından kolaylıkla kusabilir. Bebeğin gazını çıkarmak için yemeğini yemesini beklemenize gerek yok. Beslenme sırasında ya da öncesinde bebeğin gazını çıkararak rahatlamasına yardımcı olabilirsiniz.

İlk birinci gün her iki göğüsten de 5’ er dakika 2.gün 10’ar dakika, 3.gün ise 15 dakika ve daha uzun sürebilir. Daha uzun süreli olması daha çok bebeğe bağlıdır. Sağlam çocuk denilen, zamanında doğmuş, sağlıklı bebekler için emzirme sıklığı bebeğin isteğine göre ayarlanır.

Kabaca bir ortalama söylemek gerekirse genellikle 2-3 saatte bir bebekler doyurulabilir. Eğer doyma belirtilerinde bir sorun yoksa daha sık emme isteği olması bebeğin aç olması doğrultusunda olmayabilir. Düşük ağırlıklı bebeklere 2 saatten daha uzun saatlere ara vermeden emzirmeye dikkat edilmesi gerekir. Bebek içmek istemese dahi bebek uyandırılıp 2 saatte bir en az verilmesi gerekir.

Çünkü buna dikkat edilmezse kan şekerinde düşmeler yaşayabilir. Prematüre bebeklerde daha sık emmek istiyorlarsa bu da mümkündür. Eğer bebek yeterli dışkı yapıyorsa emdikten sonra sakinleşiyorsa, rahatlıyorsa ve takibinizde kilo alımı düzgün gidiyorsa o zaman bebeğin aç  kaldığını söyleyemeyiz. Tamamen emzirme fizyolojisini çalıştırmak için bebek içgüdüsel olarak davranıyordur. Göğüste bazı uyarıcı bölgeler vardır. Bebek emdikçe bunlar uyarılıyor. Sinirsel yollarla beyne uyarı gider ve oksilotin prodaktin denilen 2 adet madde salgılanır. Bu maddenin salgılanmasıyla bebek en kadar emerse süt o kadar fazla olur.

Yeni Doğan Bebek Ne Kadar Uyumalı?

1 aylık bebeğin günlük uyuma süresi 15 saattir. Genellikle bebekler gece ve gündüz ayrımını 3 ay içerisinde yapabilirler. Gündüz bebeklerle bol bol sohbet edilmeli, ışık açık olmalı, müzik dinleyebilir ama gece bebek uyandığı zaman ışığı fazla açmamayı tercih ederiz.

Geceleri anne bebekle konuşmamalıdır. Mümkün olduğunca gece daha sakin bir ortam gündüz biraz daha gürültülü bir ortamda olması gündüz ve gece ayrımını kolaylaştırır. Anne sütü alan bir bebekte genelde ilk 3 ayda 3-4 saatte bir kendiliğinden uyanıp acıktığı zaman acıktığını ifade eden ağlama şeklinde bize bilgi verebilir. Ama bu 5 saati geçiyorsa ya da bebeğin renginde bir sıkıntı olduğunu hissediyorsa uyandırıp beslemek gerekir.

Yeni Doğan Sarılığı Nedir?

Anne karnında bebeklerde akciğer devre dışıdır. Tamamen göbek kordonundan gerekli olan, ihtiyacı olan oksijeni alır ve bunu vücuttaki organlara taşır. Burdaki taşımayı iyi sağlamak için kırmızı kan hücrelerinin içinde oksijen taşıyan yapı özel bir yapıdır. Ama anne karnından çıktıktan sonra akciğerler devreye girdiğinde oksijen taşıma görevini yapan hemoglobinin değişmesi gerekir.

Bu nedenle kırmızı kan hücrelerinin genel olarak çoğu yavaş yavaş yıkılır. Yıkılma sonucu ortaya çıkan bilirubin denilen madde (sarılığa neden olan madde) idrar yoluyla atılır. Aynı oranda yeni hemoglobinler yapılır ve bebeğin kan dengesi sağlanmış olur. Eğer bebek bu dönemde çok iyi beslenemiyorsa idrar miktarı az ise bilirubin atılamayacağı için sarılık ortaya çıkabilir. Yine kan hücrelerinin yıkılma fizyolojik olmanın ötesinde kan uyuşmazlığı ve bazı kan rahatsızlıklarına bağlı ise çok hızlı yıkılacağı için idrar vasıtasıyla atılıp yetersiz kalacaktır ve sarılı ortaya çıkacaktır.

Yeni Doğan Bebeği Yıkarken Nasıl Tutmalıyız?

Yeni doğan bebeklerlerde başı ve boynu çok rahat harekette bulunamadığı için bu konu çok mühimdir. Bebeğin mutlaka kafasının ense kısmına kendi bileğinizi iyice yerleştirip destek vermelisiniz. Koltuğunun altına da elinizle sıkıca kavramanız gerekmektedir. Çocuğu kolunuzda 90 derecelik açıyla tutarak diğer elinizle de hem çocuğu kaldırırsınız hem sabunlayabilirsiniz hem de onu iki elle daha yakın tuttuğunuzda çok daha uygun bir pozisyon olmuş olur.

 
Hamilelik Döneminde Spor ve Egzersizler Hakkında adlı yazımızı okuyarak gebeliğinizde daha sağlıklı olabilirsiniz..

Bebeklerde kusma durumu genelde bir rahatsızlığın belirtisi olarak ortaya çıkmaktadır. Herhangi bir rahatsızlığı bulunmuyorsa eğer doğumdan sonraki ilk günlerinde yuttuklarını çıkarması ya da gazı çıkarılmadan yatırılmasından sebep yediklerinin bir kısmını çıkartması normal kabul edilir. İshal, bağırsak, kabızlık ve sindirim enfeksiyonları ya da mide rahatsızlıklarından dolayı bebekte kusma görülebilir. Ayrıca bebeğin strese maruz kalması ,ilgisiz bırakılması ve yediği yiyeceklere hassasiyetinin olması da kusma nedenleri arasında sıralanabilir.
Bebeğin kusma durumunda yapmanız gerekenler hem rahatlığı hemde sağlığı açısından önem taşımaktadır. Kusma anında yapılacak ilk iş bebeği yan yatırmaktır ve ağzının içindekileri temizlemektir. Böylece solunum yollarının tıkanma riskini ortadan kaldırabilirsiniz. Kustuktan sonra bebeğinizin ellerini ve yüzünü yıkamayı ihmal etmeyin eğer ateşi varsa ılık bir banyo yaptırabilirsiniz. Sık sık anne sütü verip ya da kaynatılmış su vererek midesinin boş kalmasını engelleyebilirsiniz. Kusma durumu eğer  iki günden fazla ve sıklıkla devam ederse doktorunuza başvurun bu bir hastalığın habercisi olabilir.
Kusma problemli bebeğin beslenmesine dikkat etmeniz gerekecektir. Süt ile beslenme döneminde sağlıklı ve gelişmeye yardımcı olan laktoz oranı azaltılmış ya da laktozsuz mamalarla hazmını kolaylaştırabilirsiniz. Bu mamalarda yağ ve karbonhidratların bileşiminin dengeli olmasına bebeğinizin sindirim sistemi için dikkat etmeniz gerekmektedir.

 

Yapılan araştırmalara göre ; aynı yumurta ikizlerinde % 80-90 oranında bir benzerlik söz konusu. Çift yumurta ikizlerinde ise tamamıyla bir farklılık mevcut. Cinsiyetleri, görünümleri ve kişilik yapılarıyla normal bir kardeşten pek bir farkları yoktur. İkiz oldukları için aileler, çocuklarını bir bütün olarak düşünerek yanlış yaparlar. Zaten zaman içinde farklılıklar da belirginleşmeye başlar.

Bebek bakımında dikkat edilecek noktalar, çocuklarla yapılan tatil, okul hayatında dikkat edilecekler, hastalıklar, arkadaşlık ilişkileri, sosyal hayat, aile hayatı tek çocuk sahibi olan ebeveynlere göre biraz daha karmaşıklık gösterecektir. Bu nedenle ; ikiz anne-babalarının aralıklarla pedagog yardımı almaları iyi olacaktır.

İkiz annelerinin yaşadığı zorluklar nelerdir?
İkiz çocuk büyütürken sadece anneler değil etraflarındaki herkes zorluk yaşayacaktır. İş hayatı yoğun olan baba için evde birdenbire varlıklarını şiddetli bir şekilde belli eden 2 bebek zorlayıcı olacaktır. 1. cil derecede sorumlu ve önemli olan anne ise bunlardan payını en fazla alan kişidir. Henüz doğum sıkıntısını atamadan emzirme, ilgilenme gibi işler anneye 2 kat fazla gelecektir. Geceleri yaşanan uykusuzluk, uyutma, besleme, bakım için 2 kat zaman ve emek harcanacaktır. İşte bu zamanlarda annenin psikolojik durumu belirleyici bir rol oynamaktadır. Hele de yardımcısı olamayan anneler için bu dönem travmatik bir süreçtir. Lohusalık döneminin ağır geçtiği kişilerde kesinlikle yardımcılara ihtiyaç vardır. Babanın da anneye karşı ılımlı, sabırlı olması ve bebeklerinin sorumluluğunu üstlenmesi anneyi rahatlatacak ve bu dönemi daha iyi atlatmasını sağlayacaktır.

Çalışan ikiz anneleri iş hayatına ara vermeli midir?
Bebek sahibi olan bazı çalışan anneler çocuklarıyla belli bir dönem geçirmek isterler. Bu dönem içinde çocuklarının dilini anlayıp, onların ihtiyaçlarını daha iyi karşılayacaklarını düşünürler.Onun belli alışkanlıklar kazanıp, belli bir döneme ulaştıklarını görmek ve gelişimlerini takip etmek annelere büyük haz verir. Bu bir yerde doğru bir düşüncedir. Günümüzdeki şartları düşündüğümüzde çalışma hayatına ara vermeleri çok zor bir ihtimal olarak karşımıza çıkıyor. Bilhassa ikiz bebek olunca daha da zor bir seçimle karşılaşırlar. Bebeklerin manevi ihtiyaçları mı ? maddi ihtiyaçları mı ? tercihi söz konusu olduğunda ailenin ortak kararı geçerli olmalıdır. Eğer anne çalışmaya devam gibi bir karar alırsa dikkat edilmesi gereken nokta ; güvenilir bir bakıcı ve iyi bir planlamadır. Annenin, çalışma hayatının yoğunluğu, zaman problemi olarak karşımıza çıkar. Çocuklarıyla yeterince, kaliteli zaman geçirmesi ailenin ve çocukların psikolojik olarak güven, sevgi hissetmesine sebep olur. Anne, zamanını iyi ayarlayarak, çocuklarıyla daha fazla zaman geçirmelidir.

Aynı kıyafeti giydirip, aynı okula göndermek, çocukları nasıl etkiler, ve ailelere ne önerirsiniz?
İkiz çocuk sahibi anne ve babalar çocuklarını hep aynı giydirirler. Hem görüntü olarak çok sevimli oldukları için hem de birbirlerini kıskanmamaları için giydirdiklerini ifade ederler. Bu davranış ilerleyen yaşlarda, çocukların kimlik ve kişilikleriyle ilgili olarak bağımlılığı beraberinde getirir. Çünkü; çocukların aynı giydirilmesi onları “ Tek – aynı “ olarak nitelemektir. Unutulmaması gereken nokta ; onların ayrı birer kişilik ve birey olduğudur. Ayrı ve farklı birer kişilik olan ikizler, yaşamlarında çoğu zaman diğer kardeşlerinden farklı bir benzerlik göstermezler. Onların bu farklılıklarına saygı göstererek, tercihlerini kabul etmek gerekir. Beğenileri, ilgileri, yetenekleri, mizaçları birbirinden farklıdır. Onları iyi tanımaya çalışmak gereklidir.

İkiz çocukların aynı okulda aynı sınıfta olmaları çoğunlukla anne-babalar tarafından tercih edilmektedir. Ebeveynlerin birbirlerine yardımcı olmaları için, kendilerinin enerji ve zamanlarını daha verimli kullanacaklarını düşündükleri için aynı okula, aynı sınıfa verdikleri sıklıkla karşılaştığımız şeylerdir. Bu ne derece doğru tartışılabilir. Çocukların okuldaki performanslarına ve sosyal ilişkilerine baktığımızda bunun olumsuz etkilerini rahatlıkla gözleyebiliriz. İkizlerden birinin sivrilmesi, daha baskın olması evde tolere edilebilirken okulda geri kalmalara, sosyal ilişkilerde bozulmalara, içe kapanmalara ve arkasından kardeşler arasında iletişim problemlerine sebep olabilmektedir. İkizlerin birbirine az da olsa benzemesi çevrede ve okulda kıyasa sebep olacaktır. Bunun engellenmesi çocuklar açısından faydalı olacaktır.

Anne ikizleriyle nasıl vakit geçirmelidir?
· Daha verimli bir anne-çocuklar iletişimi kurulması için zaman iyi planlanmalıdır.
· Anne onları tanımaya çalışmalıdır.
· Kaliteli zaman geçirilmeli, kimi zaman ayrı ayrı faaliyetlere katılınmalıdır.
· Genelde anne ve baba çocukları paylaşmaktadır. Çocukların hem anneye hem de babaya ihtiyacı olduğu unutulmamalıdır.

· Çocukların, ihtiyaçları ve tercihleri göz önüne alınmalıdır.
· İkizler birbirlerine yettikleri için anne –baba kendilerini dışlanmış hissedebilirler. Onların kardeş ve iyi birer oyun arkadaşı olmaları iyi bir şanstır.
· Güvenilir bir yardımcı anneye yardımcı olarak, dönüşümlü olarak zaman geçirilmelidir.
· Babanın varlığı her yönden önemli bir faktördür. Anneyle beraber çocuklarla vakit geçirmeye dikkat etmelidir.

İkizlerin birbirlerini kıskanmaması için nelere dikkat edilmeli?
· Çocukların ayrı birer birey olduğu kabul edilmelidir.
· Çocuklar, anne ve baba tarafından iyi tanınmalıdır.
· Kıyas yapılmamalı, rekabet ortamı yaratılmamalıdır.
· Onların tercih ve istekleri gözönüne alınırken, kurallar da öğretilmelidir.
· Genelde anne ve baba çocukları paylaşmaktadır. Çocukların hem anneye hem de babaya ihtiyacı olduğu unutulmamalıdır.

· Aile içinde birlik ve beraberlik duygularıyla hareket edilmeli ve bunlar çocuklara öğretilmelidir.
· Sürekli beraber olan çocukların başka arkadaş ve etkinliklere de ihtiyaçları olduğu unutulmamalıdır.
· Birbirlerine göre, güçlü ve zayıf yönleri iyi değerlendirilmelidir.Birinin zayıf yönünü güçlendirilmeye çalışırken, diğerinin güçlü yönü abartılmamalıdır.

İkizlerin bireyselleşmesi için, aileye öneriler
· Çocukların ayrı birer birey olduğu kabul edilmelidir.
· Çocuklar, anne ve baba tarafından iyi tanınmalıdır.
· Çocuklar,ebeveynler tarafından paylaşılmamalıdır.
· Aynı kıyafetler giydirilip,aynı saç modeli yapılmamalıdır.
· Aynı okulda ve aynı sınıfta öğrenim görmeleri bireyselleşmeyi engeller.
· Çocukların da kendilerini tanımalarına fırsatlar yaratılmalıdır.
· Farklı sosyal faaliyetlerde yer almalarına imkan tanınmalıdır.
· Sürekli beraber olmaları yerine yeni arkadaşlar da edinmeleri teşvik edilmelidir.
· Ebeveynlerin aralıklarla,davranışlar hakkında pedagog ya da psikolog yardımı almaları iyi olacaktır.